Edukacja żywieniowa ma pozytywny wpływ na nawyki żywieniowe gimnazjalistów

Już krótka edukacja żywieniowa wśród gimnazjalistów zmienia ich subiektywną ocenę stanu wiedzy na temat odżywiania, w tym zwyczajowy sposób jedzenia. Młodzi ludzie (w wieku 13-15 lat) zbadani przez członków Koła Naukowego Żywieniowców i Dietetyków SGGW po trzech comiesięcznych spotkaniach z żywieniowcami zwiększyli pojedyncze dziennie spożycie pełnoziarnistych produktów zbożowych z 1,6% do 28,3%, a warzyw kilka razy dziennie z 25% do 37,4%. Zmalało wśród nich jedzenie owoców kilka razy dziennie, jak i kilka razy w tygodniu, natomiast zwiększyło się spożycie raz dziennie – z 26% do 34,6%. Co istotne – zmieniło się także spożycie kilka razy w tygodniu żywności typu fast food z 1,9% do 0,8%.

Celem badania była ocena stanu odżywiania młodzieży w wieku 13-15 lat na podstawie wskaźników wagowo-wzrostowych oraz składu ciała, ich sposobu żywienia i wiedzy żywieniowej, a także określenie częstości występowania niedożywienia, nadwagi i otyłości wśród nich. Projekt składał się z pięciu etapów.

Pierwszy z nich obejmował pomiary antropometryczne (wzrost, masa ciała, skład ciała mierzony metodą bioelektrycznej impedancji). Powyższe pomiary posłużyły do wyliczenia indywidualnego zapotrzebowania na energię, makroskładniki, witaminy, składniki mineralne oraz do sformułowania odpowiednich zaleceń dietetycznych. Przygotowane wskazówki żywieniowe zostały przekazane uczniom oraz ich rodzicom w celu wprowadzenia ich do codziennego jadłospisu. Kolejny etap obejmował ocenę sposobu żywienia dokonaną za pomocą kwestionariusza częstotliwości spożycia oraz sposobu żywienia.

Następnie w gimnazjum została przeprowadzona edukacja żywieniowa obejmująca 3 comiesięczne spotkania z młodzieżą. Tematyka prelekcji dotyczyła zasad prawidłowego żywienia, a także zagrożeń związanych z nadmiernym lub zbyt małym spożyciem energii oraz składników odżywczych.

Kolejnym etapem projektu były ponowne pomiary wzrostu, masy ciała oraz składu ciała, a także ponowne przeprowadzenie ankiet dotyczących wiedzy żywieniowej wśród uczniów.

W badaniu wzięło udział 257 gimnazjalistów (w wieku od 13 do 15 lat) , w tym 154 dziewczynki i 103 chłopców.

Po przeprowadzonej edukacji żywieniowej porównano pomiary antropometryczne sprzed badania i po nim, jednak nie zauważono istotnych statystycznie różnic w masie oraz składzie ciała. Natomiast wyniki ankiet wykazały, że po przeprowadzeniu edukacji żywieniowej ocena własna stanu wiedzy badanej młodzieży uległa polepszeniu (z 48% na 63,9%). Mniej osób oceniło także swój stan wiedzy jako mały – z 4,6% w pierwszej do 1,8% w drugiej ankiecie.

Poprawie uległa też częstotliwość spożycia posiłków badanej młodzieży. Podczas pierwszej ankiety 40,6% badanych spożywało 3 posiłki w ciągu dnia, podczas drugiej ankiety takich osób było mniej – 35,2%. Odsetek młodzieży spożywającej 4-5 posiłków w ciągu dnia wzrósł z 49,2% do prawie 53%.

Badanie Określenie wpływu edukacji żywieniowej na sposób żywienia oraz stan odżywienia młodzieży w wieku 13-15 lat zostało przeprowadzone w 2013 roku przez członków Koła Naukowego Żywieniowców i Dietetyków SGGW. Projekt zrealizowano w oparciu o grant naukowy otrzymany przez SGGW w ramach ogólnopolskiego projektu żywieniowego Nestlé – Natalia Honorata Witalna – skierowanego do studentów i absolwentów do 26. roku życia.