Wyniki badania #zacznijodlekkiej zrealizowanego wśród dzieci w wieku 10-13 lat
Prawidłowe nawyki żywieniowe, kształtowane od najmłodszych lat, mają kluczowe znaczenie dla zdrowia i prawidłowego rozwoju dzieci, dlatego specjaliści podkreślają rolę regularnych posiłków oraz diety bogatej w warzywa i owoce. Celem najnowszej edycji badania przeprowadzonego przez firmę Nestlé Polska we współpracy z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki oraz Akademią Wychowania Fizycznego w Warszawie była ocena współzależności pomiędzy edukacją żywieniową i aktywnością fizyczną a także zidentyfikowanie innych czynników, które oddziałują na styl życia dzieci i młodzieży.
– Edukacja żywieniowa wspiera adaptację do wysiłku i regenerację, a wiedza o odpowiednim odżywianiu, np. rola śniadania, nawodnienia czy zbilansowanych posiłków, zwiększa korzyści zdrowotne aktywności fizycznej podejmowanych przez młodych ludzi. To bardzo ważne, gdyż chodzi nam o kształtowanie świadomości dzieci i młodzieży, tak by brały odpowiedzialność za swoje decyzje dotyczące aktywności, jak i odżywiania. To nie tylko działanie tu i teraz, ale inwestycja w zdrowe społeczeństwo w przyszłości – powiedział prof. dr hab. Jakub Adamczyk, Dziekan Wydziału Wychowania Fizycznego w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie, koordynujący aktualną edycję badania #zacznijodlekkiej.
Śniadanie – solidna podstawa każdego dnia
Z raportu „Wybory żywieniowe dzieci i młodzieży – co na nie wpływa?” wynika, że 58% dzieci z terenów wiejskich i 70% dzieci zamieszkujących miasta je śniadanie przed wyjściem do szkoły. Oznacza to, że niemal 40% uczniów ze wsi oraz co trzecie dziecko z miasta nie ma takiego zwyczaju. W przypadku drugiego śniadania zabieranego do szkoły, kluczową rolę odgrywają rodzice – w około 2/3 przypadków to oni przygotowują śniadaniówki, podczas gdy co piąte dziecko robi je samodzielnie. Najczęściej drugie śniadanie ma formę kanapki lub kanapki wraz z owocem, jednak tylko w 10% przypadków do śniadaniówki wkładane są warzywa. Co ważne, zdecydowana większość uczniów (80-90%, w zależności od wieku) zabiera do szkoły coś do picia, a w większości przypadków jest to woda.
Z wiekiem zmienia się sposób żywienia
Wraz z wiekiem regularność spożywania posiłków stopniowo spada, a styl życia dzieci staje się bardziej zróżnicowany. Młodsze dzieci (9-10 lat) zwykle jedzą śniadanie w domu, zabierają drugie śniadanie do szkoły i mają posiłki przygotowywane przez rodziców.
U starszych uczniów (11-12 lat) ta systematyczność jest mniejsza: częściej pomijają oni śniadanie w domu, a także rezygnują z regularnego spożywania obiadu w szkole. Dodatkowo bardziej samodzielnie decydują o tym, co jedzą, a to przekłada się na wybieranie mniej wartościowych przekąsek. W tej grupie wiekowej zauważalne są także różnice w poziomie aktywności fizycznej: niektóre młode osoby decydują się na regularną aktywność, a inne wręcz przeciwnie – całkiem rezygnują ze sportu.
– Dane uzyskane w badaniu potwierdzają, że nawyki żywieniowe dzieci kształtują się przede wszystkim w ich najbliższym otoczeniu – w domu i w szkole. Im dzieci są młodsze, tym silniej oddziałuje na nie autorytet dorosłych, przede wszystkim rodziców: ich wiedza, zachowania i postawy przekładają się na decyzje młodych osób dotyczące sposobu odżywiania, aktywności fizycznej czy spędzania wolnego czasu. Dlatego bardzo ważne jest, aby działania edukacyjne obejmowały zarówno dzieci jak i ich opiekunów – by mogli wzajemnie się wspierać w codziennych wyborach i wyzwaniach związanych ze stylem życia – podkreśla Joanna Łukasiak-Chełstowska, specjalistka ds. żywienia, Nestlé Polska – W warsztatach żywieniowych prowadzonych w ramach programu „Lekkoatletyka dla każdego!” udało się nam już przeszkolić tysiące dzieci, trenerów i rodziców.
Dziewczynki i chłopcy – różne priorytety
Raport pokazuje także różnice w nawykach dziewczynek i chłopców. Dziewczęta częściej deklarują regularne spożywanie śniadania i bardziej urozmaicone drugie śniadanie. Chłopcy natomiast zazwyczaj wykazują wyższy poziom aktywności fizycznej, jednocześnie mniejszą wagę przywiązując do odpowiedniej diety: częściej sięgają po słodkie napoje i mniej zbilansowane przekąski.
Zróżnicowanie między obszarami miejskimi a wiejskimi
Badanie wskazuje również na różnice związane z miejscem zamieszkania. Dzieci z dużych miast częściej jedzą śniadanie przed wyjściem do szkoły oraz wybierają bardziej zróżnicowane drugie śniadanie. W mniejszych miejscowościach rzadziej obserwuje się regularność pierwszego posiłku dnia.
Informacja o badaniu:
Czwarta edycja badania #zacznijodlekkiej pod tytułem „Wybory żywieniowe dzieci i młodzieży – co na nie wpływa?” miała charakter ogólnopolski i została zrealizowana pod koniec 2025 roku na próbie 1028 dzieci w wieku 10–13 lat, uczestniczących w programie sportowym „Lekkoatletyka dla każdego!”. Celem badania była ocena nawyków żywieniowych oraz aktywności fizycznej dzieci i młodzieży uczestniczących w programie z uwzględnieniem wieku, płci i miejsca zamieszkania. Autorami raportu są: firma Nestlé Polska, Polski Związek Lekkiej Atletyki oraz Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie.
Pełen raport jest dostępny na stronie:
www.nestle.pl/csv/dkcikr/ez/raport-zacznijodlekkiej-2025
